tehnecij

tehnecij (prema grč. τεχνητός, tekhnētós: umjetan), kemijski simbol Tc (technetium), radioaktivni kemijski element atomskoga broja 43, relativne atomske mase 97 (relativna atomska masa izotopa ⁹⁷Tc iznosi 96,91). Nalazi se u 7. skupini periodnoga sustava elemenata i ubraja se u skupinu prijelaznih elemenata. Srebrnobijel je teški metal (gustoća 11,5 g/cm³, talište 2157 °C ). U prirodi se nalazi u Zemljinoj kori u iznimno malim količinama kao raspadni produkt uranijeva izotopa ²³⁸U, a nastaje i nuklearnom reakcijom molibdena s neutronima koji potječu od kozmičkoga zračenja. Tehnecij je bio prvi umjetnim putem pripravljeni kemijski element (sintetski kemijski element); pripravili su ga 1937. Emilio Segrè i talijanski mineralog Carlo Perrier (1886–1948) bombardiranjem molibdena deuteronima. Poznato je više od 30 tehnecijevih radioizotopa, od kojih je najstabilniji ⁹⁸Tc (vrijeme poluraspada 4,2 · 106 godina). Tehnecijev izotop ⁹⁹Tc može se dobiti u kilogramskim količinama bombardiranjem uranijeva izotopa ²³⁵U termičkim neutronima u nuklearnom reaktoru, a ostali izotopi reakcijom molibdena s neutronima, protonima, deuteronima ili alfa-česticama. Od svih je tehnecijevih izotopa najvažniji izotop ⁹⁹Tc, odnosno njegov metastabilni kratkoživući izomer ^99mTc, koji su otkrili 1938. Glenn Theodore Seaborg i Emilio Segrè. Taj je izomer danas nezaobilazni radionuklid u nuklearnoj medicini koji se rabi za dobivanje slikovnog prikaza organa ili dijela tijela dijagnostičkom metodom scintigrafije, jer se nakuplja u biološkim molekulama pojedinih tkiva ili organa i odlikuje se vrlo kratkim vremenom poluraspada (približno šest sati) pa pacijent nije trajno izložen radioaktivnosti. Osim toga tehnecij se rabi i u kemijskoj katalizi te u proizvodnji visokotemperaturnih termometara. Od tehnecijevih spojeva važni su pertehnetati, soli pertehnecijeve kiseline (HTcO₄), koji služe kao inhibitori korozije željeza i čelika.