TRAŽI DALJE:
STRUKE:

desnorukost

desnorukost, pojava da većina ljudi spretnije obavlja specijalizirane zadaće (npr. pisanje, crtanje, rezanje nožem; u športu držanje reketa i dr.) desnom rukom, a slično i radnje desnom nogom. U narodu se ti ljudi, kojih je u svim rasama više od 90%, nazivaju »dešnjaci«. Suprotno, ljudi koji spomenute funkcije, osobito pisanje, obavljaju lijevom rukom, nazivaju se »ljevaci«. Ta je pojava bila dovedena u vezu s time što su centri za govor u većine ljudi smješteni u lijevoj hemisferi mozga, koja kontrolira i pokrete u desnim udovima, pa je ta polovica velikog mozga nazvana dominantnom hemisferom. – Kasnija su istraživanja pokazala da i tzv. nedominantna hemisfera (u većine ljudi desna) ima neke specijalizirane funkcije, npr. u orijentaciji, afektima i uopće integralnom ponašanju, pa se danas govori o »specijalizaciji hemisfera«, odn. »lateralizaciji viših živčanih funkcija«. Specijalizacija funkcija u hemisferama velikog mozga genetski je predodređena, ali se na nju djelomice može utjecati odgojem ili prisilama, zabranom korištenja »krive« (lijeve) ruke. To su priučeni dešnjaci, a ima i osoba koje mnoge funkcije mogu obavljati jednako spretno obim udovima (tzv. ambideksteri). – Određeni stupanj asimetrične lokalizacije specifičnih funkcija otkriven je i kod čovjekolikih majmuna, a anatomske asimetrije mozga, s većim brojem živčanih stanica u lijevoj hemisferi, nađene su u ptica pjevica.

Citiranje:
desnorukost. Hrvatska enciklopedija, mrežno izdanje. Leksikografski zavod Miroslav Krleža, 2021. Pristupljeno 17. 6. 2021. <http://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=14758>.