struka(e): astronomija

Akruks (prema Alpha Crucis: Alfa Križa) (Acrux, Alfa Križa, α Crucis), najsjajnija zvijezda u zviježđu Križu, dvanaesta po sjaju na noćnome nebu, prividne magnitude 0,76. Sa zvijezdama Mimosom i Gakruksom tvori oblik križa, po kojem je zviježđe nazvano. Ne vidi se iz naših krajeva. Udaljena je od Zemlje oko 320 svjetlosnih godina i udaljava se radijalnom brzinom od –11,2 km/s. Složeni je zvjezdani sustav star približno 10,8 milijuna godina.

Dvije najveće zvijezde, α Crucis Aa i α Crucis Ab, masa su 17,8 i 15,5 puta većih od Sunčeve, 31 100 i 16 000 puta sjajnije, površinskih temperatura 28 840 K i 28 000 K. Obilaze jedna oko druge na udaljenosti od približno 430 astronomskih jedinica s periodom od najmanje 1500 godina. Oko zvijezde α Crucis Aa na udaljenosti od jedne astronomske jedinice, s periodom od 76 dana, kruži manja zvijezda mase oko 10 puta veće od Sunčeve.

Citiranje:

Akruks. Hrvatska enciklopedija, mrežno izdanje. Leksikografski zavod Miroslav Krleža, 2013. – 2025. Pristupljeno 3.4.2025. <https://enciklopedija.hr/clanak/akruks>.