Pireneji

ilustracija
PIRENEJI, panorama s vrha Pico de Aneto

Pireneji (španj. Pirineos, franc. Pyrénées), planinski sustav na granici Francuske i Španjolske, između Biskajskog (Atlantski ocean) i Lionskog (Sredozemno more) zaljeva; dug oko 430 km, širok od 60 do 140 km. Najviši vrh Pico de Aneto, 3404 m. Razvodnica između Ebra te Garonne i Adoura. Pireneji su građeni pretežito od starih kristaličnih stijena, granita, pješčenjaka i vapnenca, nabranih tijekom alpske orogeneze; u višim dijelovima ima tragova pleistocenske glacijacije; ledenjaci obuhvaćaju oko 40 km². Snježna je granica na visini od približno 2900 m. Na visinama do 1800 m (mjestimično do 2100 m) prevladava šumski pokrov. Znatna rudna ležišta (željezo, ugljen, milovka, boksit, prirodni plin). Mnogi termalni izvori. Pireneji su teško prohodno gorje s malo povoljnih planinskih prijelaza (pretežito na visini od 1500 do 2000 m); najvažniji su Puymorens (željeznička pruga Toulouse–Barcelona) i Somport (željeznička pruga Zaragoza–Bordeaux). Stanovništvo je nastanjeno uglavnom u riječnim dolinama, gdje su mnoge hidroelektrane i termalna lječilišta (Aix-les-Thermes, Luchon, Cauterets). Na vrhu Pic du Midi nalazi se astronomski opservatorij. Skijališta. Područje oko vrha Mont Perdu (306,4 km²) u nacionalnom parku Parc National des Pyrénées (Francuska) i nacionalnom parku Parque Nacional de Ordesa y Monte Perdido (Španjolska) uvršteno je 1997., odnosno 1999., na UNESCO-ov popis svjetske prirodne i kulturne baštine.

Pireneji. Hrvatska enciklopedija, mrežno izdanje. Leksikografski zavod Miroslav Krleža, 2018. Pristupljeno 14.11.2019. <http://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=48370>.