STRUKE:

Ivanji, Ivan

Ivanji, Ivan, srpski književnik (Zrenjanin, 24. I. 1929). Iz židovske liječničke obitelji, nakon što su mu roditelji ubijeni 1941., spasio se bijegom u Novi Sad. Ondje su ga madžarske vlasti 1944. uhitile te je bio interniran u logore Auschwitz i Buchenwald (do travnja 1945). Nakon rata u Novome Sadu radio kao tehnički crtač, potom u Beogradu kao nastavnik i tajnik Saveza književnika Jugoslavije. Tijekom 1950-ih studirao germanistiku i radio kao novinar te dramaturg. Od polovice 1970-ih u diplomatskoj službi. Bio je izvjestitelj iz Budimpešte tijekom revolucije 1956., o čem je objavio roman Jedna mađarska jesen (1986) i publicističku knjigu Mađarska revolucija 1956. (2007). Od polovice 1960-ih do 1979. bio je prevoditelj za njemački Josipu Brozu Titu, odnos s kojim opisuje u političkom putopisu Pisma iz Havane (1984) i u memoarima Titov prevodilac (2005). Iako se isprva javio zbirkom pjesama (Živeću uvek prolećem, 1950), afirmirao se kao prozaik, romanom Čoveka nisu ubili (1954), o ratnim iskustvima, čemu je posvetio i kasnije romane, glavninom autobiografske, Preskakanje senke (1989), Guvernanta (2002), Aveti iz jednog malog grada (2009), Slova od kovanog gvožđa (2010), Moj lepi život u paklu (2016). Među djelomično autobiografskim prozama ističe se Balerina i rat (2003), roman nadahnut životom piščeve supruge. Pisao je i povijesne romane (Dioklecijan, 1973; Konstantin, 1988; Barbarosin Jevrejin u Srbiji, 1998), te zbirke pripovijedaka (Druga strana večnosti, 1997; Poruka u boci, 2005). Kao germanist objavio je eseje Nemačke teme (1975) i monografiju Nemačka (1991). Zadugo je bio jedini poticatelj srpsko-njemačkih književnih veza te prevoditelj s njemačkoga (Bertolt Brecht, Günter Grass) te s madžarskoga (Sándor Petőfi). S Danilom Kišem priredio je antologiju Novija mađarska lirika (1970).

Ivanji, Ivan. Hrvatska enciklopedija, mrežno izdanje. Leksikografski zavod Miroslav Krleža, 2018. Pristupljeno 21.9.2019. <http://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=70539>.